Nowy Urbanizm Społeczny P2P

Co chce powiedzieć miasto?

Architektura XX w. oraz początku XXI w. była nasycona architektami, którzy kreując swoje projekty mieli na uwadze wyrazistość budynków. Ponadto były budowane przez bogatych inwestorów w sposób scentralizowany. Pod koniec XIX Wieku w urbanistyce zaczęło kształtować się pojęcie “miasto, jako maszyna”, która ma pełnić określone zadania w wyznaczonych do tego strefach. W drugiej poowie XX wieku te podejście narobiło sobie wielu wrogów m.in. Léona Kriera, Christophera Alexandra czy Jane Jacobs, ponieważ tworzenie miast było bardziej przystępne dla samochodów, niż dla ludzi.
Tekst opisany na podstawie wolnego tłumaczenia “Brief History of P2P-Urbanism”, którego autorami byli Nikos A. Salingaros i Federico Men-Quintero z października 2010 r.

Zalew Tradycyjnego i Nowego Urbanizmu

W 1993 r. pod nadzorem Konkresu Nowego Urbanizmu (Congress for the New Urbanism) W Stanach Zjednoczonych oficjalnie powstał nowy ruch – Nowy Urbanism (New Urbanism). Głównym celem Nowego Urbanismu miało być kształtowanie “miast w ludzkiej skali”. Miało to oznaczać, że człowiek powinien potrafić żyć bez konieczności posiadania samochodu oraz porzucenie idei zoningu, czyli strefowania. Strefowanie miało zastąpić budowanie wspólnot, gdzie ludzie bez przeszkód mogą bezstresowo odpoczywać, spokojnie pracować i szczęśliwie mieszkać. Projekty tradycyjnych technik i form budowlanych miały być motywem przewodnim tego prądu.

Oprócz Nowego Urbanismu w Europie można było się spotkać także z urbanizmem tradycyjnym (traditional urbanism), którego założenia były niemal kalką założeń pochodzących ze Stanów Zjednoczonych. Głównymi założeniami zarówno Europejskiego, jak i Amerykańskiego było planowanie budowy z udziałem mieszkańców oraz walka z ideą poszukiwania lokatorów dopiero pod jej koniec.

Zarówno Nowy, jak i Tradycyjny urbanizm ma ciągle charakter autokratyczny. Nie jest oparty na działaniach od podstaw realizowanych przez obywateli, a jedynie na dużych projektach. Ma to związek z przyjętym modelem finansowym, który jest przeznaczony dla transakcji budowlanych.

Raport “Smart Code” autorstwa Duany-Plater-Zyberk, który został udostępniony za darmo w internecie w 2003 roku jest jasnym sygnałem, że wiele miejsc na świecie chce walczyć z nowoczesnymi i sztywnymi dogmatami w urbanistyce oraz tworzeniem planów miasta pod samochody, a nie ludzi. Ta wiadomość uświadamia, że Nowy i Stary Urbanizm brał pod uwagę możliwość tworzenia miast opierając się na innym szkielecie inwestycyjnym.

P2P-Urbanism mówi Dzień Dobry!

Głównym zadaniem P2P Urbanismu jest zaproponowanie możliwości obywatelom do planowania i budowania własnego otoczenia za pomocą wykorzystania bezpłatnych informacji oraz technik. W przypadku wejścia tego systemu projektowanie miast, miejscowość, miejsc i mieszkań będzie oparte o darmowe zasady, a nie tylko tajemnice trzymane w sejfach aktualnej władzy. Można to porównać do znanych systemów komputerowych, a mianowicie Windows I Linux. Windows tworzy zespół programistów korporacji Microsoft, a Linux sami zainteresowani. Od lat toczyły się dyskusje między urbanistami, a ludźmi, którzy odpowiadają za zagospodarowanie terenu miast i mniejszych miejscowość. P2P Urbanism jest ich rozwinięciem.

Ponadto “kod źródłowy miasta” powinien udostępniać zmiany w stosunku do indywidualnych lub/i lokalnych wymogów oraz warunków. Istotną cechą tej idei jest zwracanie uwagi na znaczenie wolnych przestrzeni dla środowiska, w którym będziemy żyć. Urbanizm pochodzący z dwudziestego wieku miał fatalne skutki, które przejawiały się w postaci prywatyzacji i zaniku ról przestrzeni publicznych, jako szansy do stworzenia społecznego kapitału. P2P-Urbanism stawia sobie za misję, jak najszybciej odwrócić te negatywne zjawisko.

Na czym polega otwarty kod źródłowy miasta

Już kiedyś spotkaliśmy się ze składowymi, które są tworzone i nagłasniane przez P2P-Urbanism. Niejaki J. F. C. Turner wykorzystywał je w Południowej Afryce. Składał on propozycje samodzielnej budowy budynków (względy organizacyjne i finansowe w skali okresowej). Oprócz tego można wyróżnić projekty stworzone przez Agatino Rizzo oraz książki Christophera Alexandra od strony merytorycznej. Pojęcia takie jak postmodernizm i modernizm sprawiły, że lwia część społeczeństwa po prostu nie wiedziała, jak powinna wyglądać prawidłowa przestrzeń. Przejawia się to przez takie zjawiska, jak m.in. protest ludzi, kiedy w centrach miast w zamian za drogi mają pojawić się chodniki. Idea P2P-Urbanismu nie ma na celu narzucać gotowych rozwiązań. Chce wypracować najlepsze solucje dla społeczeństwa drogą przekonań oraz wspólnej dyskusji na ten temat.
Uwarunkowania lokalne to nie wszystko co należy brać pod uwagę tworząc projekty. Kolejnym aspektem jest natura. Wiele charakterystycznych drzew lub roślinności mogą być idealną ochroną przed palącym słońcem czy silnym wiatrem. Architektura to szczególna nauka, która nie będzie zawsze nieść czystych i klarownych rozwiązań. Pozytywnym faktem jest to, że może podporządkować się pod potrzeby wspólnoty mieszkańców.

Droga do otwartego i wolnego miasta

Warto wziąć pod lupę kolejne podejście związane z P2P-Urbanismem, czyli warsztaty “charette”. Polegają na dyskusjach mających na celu wypracować przyszłej, jak najlepsze rozwiązania. Różnią się od głosowania tym, że nie są zero-jedynkowe. Każdy ma prawo wpłynąć na decyzję całokształtu.

Kolejnym plusem podejścia P2P-Urbanismu to okazja dla osób z klas zmarginalizowanych, które mają szansę zaangażować się w ten projekt. Ich szansa polega na aktywnym udziale w formowaniu własnego gniazda, bez narzuconego z góry pomysłu. Daje to uczucie własności oraz poprawia relację między ludźmi, gdyż wszyscy wspólnie budują jeden projekt.

Zamiast zimnego ustalania użyteczności terenów mieszkalnych przez korporacje P2P-Urbanism daje szansę decydowania o tym ich mieszkańcom. Początkowo ta zmiana może być odbierana negatywnie, ponieważ zmienia się dotychczasowy zbiór pojęć oraz definicji.

Reasumując to wszystko w jednym zdaniu: P2P-Urbanism chce przekazać ludziom wiedzę na temat projektowania miast i miejscowości w celu poprawy ich jakości życia.

Dodaj komentarz